Spotted Fever

Spotted fever is een voorbeeld van een Rickettsiose. Dat is een infectie die wordt veroorzaakt door een bacterie uit de Rickettsia-groep. Deze schadelijke bacterie kan door teken worden overgedragen. Redenen genoeg dus om bij een natuurwandeling teekwerende kleding te dragen. Hierna treft u meer informatie aan over spotted fever en de diagnose en behandeling van deze bacteriële infectie.

 

Wat zijn Rickettsia-bacteriën?

Rickettsia is de verzamelnaam van een groep bacteriën die alleen in de cellen van een ander organisme kunnen leven. Om zich te vermenigvuldigen hebben deze bacteriën eveneens de cellen van een gastheer nodig. Voor sommige Rickettsia is de mens de belangrijkste gastheer. De meeste Rickettsia parasiteren echter op dieren. Vanuit deze dieren worden Rickettsia via onder andere de beten van teken, mijten, vlooien, luizen en ratten (de zogenoemde vectoren) op mensen overgebracht.

 

Er bestaan verschillende soorten spotted fever die door een specifieke Rickettsia-bacterie worden veroorzaakt. Enkele voorbeelden, met tussen haakjes de bacterie uit de Rickettsiagroep als bijbehorende ziekteverwekker:

  • Rocky mountain spotted fever (R. rickettsii)
  • Mediterranean spotted fever (R. conorii)
  • Helvetica spotted fever (R. Helvetica)
  • Queensland tick typhus (R. australis).

 

In al deze vier varianten van spotted fever wordt de bacterie door een teek op mensen overgedragen.

 

Wat is spotted fever?

Spotted fever is een infectie door een Rickettsia-bacterie en daarmee een voorbeeld van een Rickettsiose. Bij mensen infecteren Rickettsia-bacteriën de cellen aan de binnenkant van de kleine bloedvaten. Deze bloedvaten raken hierdoor verstopt of ontstoken. Ze kunnen ook gaan bloeden. Het bloed komt dan in het omliggende weefsel terecht. De plek van de infectie in het lichaam bepaalt de symptomen.

 

Wat zijn de symptomen van spotted fever?

Spotted fever kondigt zich in het begin aan met dezelfde symptomen als alle andere Rickettsia-infecties:

  • koorts
  • ernstige hoofdpijn
  • huiduitslag
  • een ziek gevoel.

 

In een later stadium kunnen ook de volgende symptomen ontstaan:

  • verwardheid
  • hoesten
  • ademhalingsproblemen
  • braken
  • diarree

 

De specifieke symptomen van spotted fever kunnen per soort van deze Rickettsiose verschillen. Als voorbeeld noemen we de symptomen van de Rocky Mountain spotted fever:

  • koorts
  • huiduitslag
  • hoofdpijn
  • misselijkheid
  • braken
  • buikpijn
  • spierpijn
  • verminderde eetlust
  • oogontsteking

 

Deze spotted fever kan zeer ernstig verlopen en komt voornamelijk voor in Noord-Amerika. De meeste symptomen komen overeen met die van andere Rickettsiose-infecties. Maar deze infectieziekte is wel een ernstige variant. Patiënten met Rocky Mountain spotted fever moeten meestal in een ziekenhuis worden opgenomen. Ondanks behandeling overlijdt drie tot vijf procent van de patiënten. Ook kan deze ziekte gepaard gaan met de volgende complicaties:

  • hersenontsteking
  • longontsteking
  • hartfalen
  • nierfalen
  • afsterven van vingers en/of tenen.

 

Hoe wordt spotted fever gediagnosticeerd?

De eerste symptomen van een spotted fever lijken op die van een griep. Om vast te stellen dat er meer aan de hand is dan een onschuldige virusinfectie zoals griep, is het belangrijk om na te gaan of de patiënt is gebeten door een vector van een Rickettsia-bacterie. Zoals een teek, mijt of vlooi. Zo’n beet kan een aanwijzing zijn voor een Rickettsia-infectie, zeker in gebieden waar deze infectie veel voorkomt. Helaas kunnen de meeste mensen zich een beet niet herinneren. Wanneer de patiënt huiduitslag krijgt, is dat ook een aanwijzing voor een Rickettsiose. Nader onderzoek moet dan uitwijzen of er inderdaad sprake is van een Rickettsiose (zoals spotted fever) en zo ja, om welke bacterie het gaat.

 

Er bestaat (nog) geen laboratoriumtest waarmee een Rickettsia-bacterie die spotted fever veroorzaakt in het bloed snel en eenduidig kan worden geïdentificeerd. Op langdurig (bloed)onderzoek kan de patiënt niet wachten. De behandeling kan geen uitstel lijden en zal daarom op basis van een vermoedelijke diagnose van spotted fever moeten plaatsvinden.

 

Bij bloedonderzoek kunnen wel antistoffen tegen de R. rickettsii-bacterie worden aangetroffen; dat is de bacterie die Rocky Mountain spotted fever veroorzaakt. Deze bacterie kan ook worden aangetoond in microscopisch huidonderzoek.

 

Hoe wordt spotted fever behandeld?

Een Rickettsia zoals een spotted fever is een obligaat intracellulaire bacterie. Dit betekent dat hij zich verschuilt in de cellen van zijn gastheer. Hierdoor kan ons immuunsysteem de bacterie maar moeilijk bereiken en bestrijden. Om dezelfde reden werken ook niet alle antibiotica bij een spotted fever.

 

Een Rickettsiose kan het beste vroegtijdig worden behandeld met een van de volgende drie antibiotica:

  • tetracyline
  • doxycycline
  • chlooramfenicol

 

Deze antibiotica kunnen oraal worden ingenomen. Wanneer de patiënt zo ziek is dat orale toediening niet lukt, dan kunnen deze middelen intraveneus worden toegediend.

 

Na een behandeling met een van deze antibiotica zal de patiënt zich al snel beter gaan voelen en verdwijnt de koorts binnen drie dagen. De antibioticakuur duurt minimaal een week en langer wanneer de koorts daarna aanhoudt. Hoe later er met de behandeling wordt begonnen, hoe langzamer de verbetering intreedt en hoe langer de koorts aanhoudt.

 

Het achterwege laten van de behandeling of een te late start ervan kan voor een patiënt met Rickettsiose fatale gevolgen hebben.